Chociaż termin egzaminu gimnazjalnego wydaje się być odległy, gdyż przeprowadzony zostanie dopiero w kwietniu następnego roku, uczniowie już teraz powinni zainteresować się możliwością uzyskania jak najlepszych wyników egzaminu gimnazjalnego poprzez udział w olimpiadach i konkursach przedmiotowych.
Od 1 września 2014 roku zmianie uległy przepisy dotyczące zwolnień z egzaminu gimnazjalnego laureatów i finalistów olimpiad i laureatów konkursów przedmiotowych. Według poprzednich regulacji uczeń mógł uzyskać zwolnienie z obowiązku przystąpienia do odpowiedniej części egzaminu gimnazjalnego (humanistycznej, matematyczno-przyrodniczej lub językowej). Według nowego rozporządzenia MEN z dnia 25 kwietnia 2013 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych, laureaci i finaliści olimpiad przedmiotowych oraz laureaci konkursów przedmiotowych o zasięgu wojewódzkim lub ponadwojewódzkim, organizowanych z zakresu jednego z przedmiotów objętych egzaminem gimnazjalnym, są zwolnieni w przypadku uczniów gimnazjum - z danego zakresu odpowiedniej części egzaminu gimnazjalnego, a w przypadku języka obcego nowożytnego - z części trzeciej tego egzaminu.
Egzamin gimnazjalny składa się z trzech części i obejmuje:
- w części pierwszej - humanistycznej - wiadomości i umiejętności z zakresu języka polskiego oraz z zakresu historii i wiedzy o społeczeństwie;
- w części drugiej - matematyczno-przyrodniczej - wiadomości i umiejętności z zakresu matematyki oraz z zakresu przedmiotów przyrodniczych: biologii, geografii, fizyki i chemii;
- w części trzeciej - wiadomości i umiejętności z zakresu języka obcego nowożytnego.
Przykładowo, jeżeli uczeń odniesie sukces w jednym z wyżej wymienionych konkursów, a przedmiotem objętym konkursem będzie język polski, uprawni go to do ubiegania się o zwolnienie z zakresu obejmującego wiadomości i umiejętności z języka polskiego, w części pierwszej- humanistycznej testu gimnazjalnego. Będzie musiał natomiast przystąpić do pozostałej części testu humanistycznego, obejmującego zakres historii i wiedzy o społeczeństwie. Jest to znacząca zmiana ponieważ do roku 2014 obowiązywał przepis, który w tym wypadku uprawniał do zwolnienia z obowiązku przystąpienia do całej części humanistycznej egzaminu gimnazjalnego.
Z zakresu historii i wiedzy o społeczeństwie zwolniony będzie uczeń, będący laureatem lub finalistą olimpiady przedmiotowej z historii lub wiedzy o społeczeństwie.
Z zakresu matematyki części matematyczno-przyrodniczej- laureat lub finalista olimpiady przedmiotowej z matematyki.
Z zakresu przedmiotów przyrodniczych części matematyczno-przyrodniczej- laureat lub finalista olimpiady przedmiotowej z biologii, geografii, fizyki lub chemii.
Zwolnienie z danego zakresu części pierwszej lub z danego zakresu części drugiej egzaminu gimnazjalnego jest równoznaczne z uzyskaniem z danego zakresu odpowiedniej części egzaminu gimnazjalnego najwyższego wyniku.
Nieco inaczej jest w przypadku laureatów i finalistów olimpiad języka obcego nowożytnego oraz laureatów konkursów języka obcego nowożytnego, gdyż będą oni zwolnieni z całej części trzeciej egzaminu gimnazjalnego, co jest równoważne z uzyskaniem najwyższego wynik na poziomie podstawowym i rozszerzonym.
Zwolnienie, zarówno z danego zakresu odpowiedniej części egzaminu gimnazjalnego, jak i części trzeciej tego egzaminu, następuje na podstawie zaświadczenia stwierdzającego uzyskanie przez ucznia szkoły podstawowej albo gimnazjum tytułu odpowiednio laureata lub finalisty. Zaświadczenie przedkłada się przewodniczącemu szkolnego zespołu egzaminacyjnego.
Dodatkowymi zaletami, uzyskania tytułu laureata konkursu przedmiotowego, bądź laureata lub finalisty olimpiady przedmiotowej, jest celująca roczna ocena klasyfikacyjna z danego przedmiotu oraz, co najważniejsze, przyjęcie w pierwszej kolejności do wybranej publicznej szkoły ponadgimnazjalnej.
Konkursy uprawniające do uzyskania wyżej wymienionych korzyści organizowane są przez kuratorów oświaty danego województwa, a ich listy i regulaminy znaleźć można na stronach internetowych wojewódzkich kuratoriów.